Theo Báo cáo của Sở Văn hóa và Thể thao: Chương trình Ngày thơ trên quê hương Nguyễn Khuyến là hoạt động văn hóa nghệ thuật được tổ chức thường niên từ năm 2024. Chương trình có ý nghĩa thiết thực trong việc làm phong phú các hoạt động văn hóa mừng Đảng, mừng Xuân và kỷ niệm Ngày Thơ Việt Nam, đồng thời thể hiện sự tri ân, tôn vinh giá trị di sản văn học của nhà thơ Tam Nguyên Yên Đổ – Nguyễn Khuyến tại quê hương ông (nay thuộc xã Bình An, tỉnh Ninh Bình).

Nguyễn Khuyến là danh nhân văn hóa, nhà thơ lớn của văn học Việt Nam cuối thế kỷ XIX, có đóng góp nổi bật trong cả thơ chữ Hán và thơ Nôm. Thơ ca của ông phản ánh sâu sắc tình yêu quê hương, đất nước, tinh thần nhân văn, cốt cách thanh cao của trí thức Việt Nam, có giá trị bền vững trong đời sống văn hóa dân tộc. Việc tổ chức Ngày thơ tại chính quê hương Nguyễn Khuyến mang ý nghĩa đặc biệt trong việc gìn giữ, lan tỏa giá trị di sản văn học, góp phần giáo dục truyền thống và bồi đắp đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân, nhất là thế hệ trẻ.

Khác với các lễ hội truyền thống đầu Xuân, Chương trình Ngày thơ được tổ chức mang tính chuyên đề có nội dung và hình thức tổ chức riêng, phù hợp với đặc trưng của Ngày Thơ Việt Nam; góp phần tạo dựng không gian văn hóa mới mẻ, đưa thơ ca đến gần hơn với đời sống cộng đồng, khơi dậy tinh thần hiếu học, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa tinh thần của nhân dân, phù hợp với xu hướng phát triển đời sống văn hóa hiện nay.

Thông qua các hoạt động của chương trình, giá trị tư tưởng, nghệ thuật của thơ ca Nguyễn Khuyến và thơ ca Việt Nam được lan tỏa rộng rãi, nhất là tới thế hệ trẻ; chương trình còn góp phần quảng bá hình ảnh quê hương Nguyễn Khuyến là điểm đến văn hóa – lịch sử tiêu biểu; từng bước gắn kết hoạt động văn hóa với phát triển du lịch, thúc đẩy phong trào văn học nghệ thuật quần chúng, nâng cao hiệu quả công tác quản lý và tổ chức các hoạt động văn hóa ở cơ sở.

Bên cạnh đó, việc duy trì tổ chức thường niên còn góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần hiếu học và lòng tự hào về quê hương cho thế hệ trẻ; thúc đẩy phong trào sáng tác, thưởng thức thơ ca trong cộng đồng, lan tỏa giá trị văn hóa tốt đẹp; góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa gắn với phát triển đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân.

Chương trình “Ngày thơ trên quê hương Nguyễn Khuyến” năm 2026 dự kiến tổ chức vào ngày 14 và Rằm tháng Giêng hàng năm, tại Khu Từ đường nhà thơ Nguyễn Khuyến, xã Bình An.

Nội dung chương trình gồm các hoạt động chính như: lễ dâng hương tưởng niệm nhà thơ Nguyễn Khuyến; chương trình nghệ thuật, đọc và trình diễn thơ; giao lưu, tọa đàm về thân thế, sự nghiệp và giá trị thơ văn của Nguyễn Khuyến; trưng bày, giới thiệu tư liệu, sách báo, tác phẩm văn học liên quan; các hoạt động văn hóa, văn nghệ quần chúng và trải nghiệm truyền thống phục vụ nhân dân và du khách.

Để công tác tổ chức bảo đảm trang trọng, tiết kiệm, an toàn, phù hợp với quy mô cấp xã, đồng thời phát huy được bản sắc văn hóa địa phương; tại văn bản số 876/UBND-VP6, UBND tỉnh giao UBND xã Bình An chủ trì, phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao, Sở Tài chính và các cơ quan, đơn vị liên quan xây dựng kế hoạch chi tiết, chương trình tổ chức; chuẩn bị đầy đủ các điều kiện bảo đảm chương trình diễn ra an toàn, văn minh, đúng quy định.

Việc tiếp tục tổ chức Ngày thơ trên quê hương Nguyễn Khuyến khẳng định sự quan tâm của tỉnh Ninh Bình đối với công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, từng bước xây dựng chương trình trở thành điểm nhấn văn hóa đặc trưng của địa phương, làm phong phú đời sống tinh thần của nhân dân và quảng bá hình ảnh quê hương./.