Tăng cường thực hiện Chiến lược quốc gia chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030
Vừa qua, Bộ Y tế ban hành văn bản số 5653/BYT-PB đề nghị các bộ, ngành, đoàn thể Trung ương và UBND các tỉnh, thành phố phối hợp triển khai đồng bộ, hiệu quả các nhiệm vụ phòng, chống HIV/AIDS, bảo đảm hoàn thành mục tiêu chấm dứt dịch bệnh AIDS tại Việt Nam vào năm 2030.

Theo đó, tại văn bản số5653/BYT-PB, Đối, Bộ Y tế đề nghị các bộ, ngành và tổ chức đoàn thể Trung ương
triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp của Chiến lược quốc gia chấm dứt dịch
bệnh AIDS vào năm 2030 theo lĩnh vực được phân công; đồng thời chủ động bố trí
ngân sách hợp lý cho công tác phòng, chống HIV/AIDS. Các cơ quan có trách nhiệm
tăng cường giám sát, kiểm tra và xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng,
chống HIV/AIDS; đổi mới nội dung và hình thức tuyên truyền, vận động, góp phần
giảm kỳ thị, phân biệt đối xử với người nhiễm HIV.
Hoạt động phòng, chống
HIV/AIDS cần được lồng ghép với các phong trào xây dựng đời sống văn hóa, xây dựng
nông thôn mới, bảo đảm an sinh xã hội, giảm nghèo, giới thiệu việc làm, tạo
sinh kế và hỗ trợ người nhiễm HIV. Công tác truyền thông ưu tiên tiếp cận các
nhóm có hành vi nguy cơ cao lây nhiễm HIV.
Bộ Y tế đề nghị các địa
phương chú trọng phát hiện nhiễm HIV trong những nhóm có hành vi nguy cơ cao;
đa dạng hóa hình thức xét nghiệm tại cộng đồng và cơ sở y tế; ứng dụng kỹ thuật,
sinh phẩm và phương pháp lấy mẫu mới trong chẩn đoán. Người được phát hiện nhiễm
HIV cần sớm được kết nối với cơ sở điều trị và sử dụng thuốc kháng HIV. Các địa
phương đồng thời phối hợp đánh giá quy mô nhóm nguy cơ cao, dự báo tình hình dịch
và huy động sự tham gia của cộng đồng, tổ chức xã hội, cá nhân và y tế tư nhân
trong phát hiện sớm người nhiễm HIV. Hằng năm, các tỉnh, thành phố phải theo
dõi, đánh giá kết quả thực hiện các chỉ tiêu của Chiến lược quốc gia và báo cáo
Bộ Y tế để kịp thời rà soát, điều chỉnh các giải pháp phòng, chống dịch.
Hoạt động truyền thông cần
tập trung vào nhóm có hành vi nguy cơ cao, người dưới 18 tuổi và người lao động;
tăng cường truyền thông số, truyền thông trên mạng xã hội và tổ chức các chiến
dịch theo từng chủ đề cụ thể. Các địa phương tiếp tục triển khai biện pháp can
thiệp giảm tác hại như cung cấp bao cao su, bơm kim tiêm sạch; mở rộng sự tham
gia của y tế tư nhân trong cung cấp các dịch vụ dự phòng lây nhiễm HIV. Bên cạnh
đó, cần mở rộng điều trị dự phòng trước phơi nhiễm HIV bằng thuốc kháng HIV, điều
trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế và tăng cường truyền
thông thay đổi hành vi, kỹ năng tiếp cận cộng đồng.
Bộ Y tế yêu cầu các địa
phương tăng cường quản lý, theo dõi và hỗ trợ người nhiễm HIV tuân thủ điều trị
bằng thuốc kháng HIV. Phụ nữ mang thai cần được tư vấn, xét nghiệm HIV và điều
trị thuốc kháng HIV kịp thời khi được xác định nhiễm HIV, nhằm phòng lây truyền
từ mẹ sang con. Trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm HIV phải được chẩn đoán sớm và điều trị
theo hướng dẫn chuyên môn. Công tác điều trị cũng cần chú trọng phát hiện và điều
trị đồng thời các bệnh như lao, viêm gan B, viêm gan C, bệnh lây truyền qua đường
tình dục và các bệnh không lây nhiễm ở người nhiễm HIV.
Một nhiệm vụ trọng tâm
khác là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong phòng, chống
HIV/AIDS. Các cơ sở y tế tăng cường sử dụng bệnh án điện tử trong điều trị dự
phòng trước phơi nhiễm và điều trị HIV/AIDS. Các địa phương phối hợp xây dựng,
cập nhật hệ thống dữ liệu phòng, chống HIV/AIDS có khả năng kết nối với cơ sở dữ
liệu quốc gia về y tế và cơ sở dữ liệu bảo hiểm. Bộ Y tế cũng định hướng tăng
cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dự báo, cảnh báo, giám sát dịch, tư vấn,
dự phòng, xét nghiệm và điều trị HIV/AIDS.
Bộ Y tế đề nghị các địa
phương đa dạng hóa nguồn lực tài chính, sử dụng hiệu quả ngân sách, chủ động
xây dựng kế hoạch kinh phí phù hợp với mục tiêu, chỉ tiêu và nhiệm vụ của Chiến
lược quốc gia. Các tỉnh, thành phố cần duy trì, nâng cao tỷ lệ người nhiễm HIV
tham gia bảo hiểm y tế; bảo đảm quyền lợi khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế và xem
xét hỗ trợ phần chi phí cùng chi trả đối với thuốc kháng HIV theo quy định.
Theo khung chỉ tiêu của
Chiến lược quốc gia, đến năm 2030, Việt Nam hướng tới giảm số người nhiễm HIV
được phát hiện mới xuống dưới 1.000 trường hợp mỗi năm và giảm tỷ lệ tử vong
liên quan đến HIV/AIDS xuống dưới 1 trường hợp trên 100.000 dân. Trong đó, một
số chỉ tiêu đáng chú ý khác gồm: 95% người nhiễm HIV trong cộng đồng biết tình
trạng nhiễm của mình; 95% người đã biết tình trạng nhiễm được điều trị bằng thuốc
ARV; ít nhất 95% người điều trị ARV có tải lượng HIV dưới ngưỡng ức chế. Chiến
lược cũng đặt mục tiêu 80% người có hành vi nguy cơ cao được tiếp cận dịch vụ dự
phòng; 80% thanh niên từ 15 đến 24 tuổi có hiểu biết đầy đủ về HIV/AIDS; 80%
người dân từ 15 đến 49 tuổi không kỳ thị, phân biệt đối xử với người nhiễm HIV.
Bộ Y tế đề nghị các bộ,
ngành và địa phương xây dựng kế hoạch bảo đảm tài chính, thường xuyên kiểm tra,
giám sát, đánh giá kết quả; đồng thời kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để
duy trì bền vững các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS và tiến tới chấm dứt dịch
bệnh AIDS vào năm 2030.
Thực hiện văn bản số
5653/BYT-PB, ngày 01/8/2026, UBND tỉnh ban hành văn bản số 4605/VPUBND-VP6 yêu
cầu các cơ quan, đơn vị, địa phương căn cứ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, hướng
dẫn, chỉ đạo của các Bộ, ngành liên quan chủ động nghiên cứu, triển khai thực
hiện các nội dung đề nghị của Bộ Y tế tại Văn bản trên, đảm bảo kịp thời, hiệu
quả, phù hợp với tình hình thực tế, đúng quy định của pháp luật có liên quan;
trường hợp có khó khăn, vướng mắc, đề xuất phương án giải quyết báo cáo cấp có
thẩm quyền xem xét, chỉ đạo; báo cáo kết quả thực hiện gửi về Sở Y tế tổng hợp.
UBND tỉnh yêu cầu Sở Y tế
theo dõi, đôn đốc các cơ quan, đơn vị liên quan triển khai thực hiện; kịp thời
tham mưu những nội dung thuộc thẩm quyền, trách nhiệm của Ủy ban nhân dân tỉnh;
tổng hợp kết quả, báo cáo theo quy định.