Ảnh minh họa

Từng bước nâng cao chất lượng, hiệu quả

Xác định giám định tư pháp, định giá tài sản là hoạt động có vai trò quan trọng trong quá trình giải quyết các vụ án, vụ việc, UBND tỉnh đã chỉ đạo các sở, ban, ngành và đơn vị liên quan triển khai, quán triệt các quy định của pháp luật; tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật bằng nhiều hình thức.

Trong năm 2025 và 2026, Sở Tư pháp đã tổ chức 4 hội nghị triển khai, phổ biến pháp luật với gần 500 đại biểu là người dân trên địa bàn tỉnh; tổ chức hội nghị tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ đấu giá tài sản cho hơn 200 đại biểu là đại diện các sở, ban, ngành, tổ chức chính trị - xã hội, UBND các xã, phường và các tổ chức hành nghề đấu giá trên địa bàn.

Qua kiểm tra cho thấy, các cơ quan tiến hành tố tụng, tổ chức giám định tư pháp và Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự đã thực hiện việc tiếp nhận, giải quyết các yêu cầu, trưng cầu theo đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục; chú trọng bảo đảm tính khách quan, độc lập, chính xác và kịp thời của kết luận giám định, kết quả định giá, góp phần phục vụ công tác đấu tranh, phòng, chống tội phạm và giải quyết các vụ án hình sự.

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 124 người thực hiện giám định tư pháp, gồm 103 giám định viên tư pháp và 21 người giám định tư pháp theo vụ việc.

Trong kỳ báo cáo, các cơ quan tiến hành tố tụng đã trưng cầu giám định 1.171 quyết định, trong đó có 1.170 quyết định trưng cầu lần đầu và 1 quyết định trưng cầu bổ sung. Có 3 quyết định bị từ chối giám định do không thuộc chức năng, nhiệm vụ hoặc không phù hợp với phạm vi chuyên môn.

Đáng chú ý, 1.167 quyết định trưng cầu giám định lần đầu đã được tiếp nhận và ban hành kết luận trong thời hạn; 1 quyết định trưng cầu giám định bổ sung cũng đã được giải quyết, ban hành kết luận đúng thời hạn. Không phát sinh yêu cầu giám định lại.

Đối với công tác định giá tài sản, Hội đồng định giá cấp tỉnh đã tiếp nhận 42 yêu cầu, gồm 41 yêu cầu định giá lần đầu và 1 yêu cầu định giá lại. Trong số 41 yêu cầu định giá lần đầu, 19 yêu cầu đã ban hành kết luận đúng thời hạn, 9 yêu cầu đang giải quyết.

Ở cấp xã, tổng số yêu cầu định giá tài sản tiếp nhận là 414 yêu cầu, trong đó có 412 yêu cầu định giá lần đầu và 2 yêu cầu định giá lại. Có 1 yêu cầu bị từ chối do không đủ điều kiện cần thiết để tiến hành định giá. Đã có 408 yêu cầu được ban hành kết luận đúng thời hạn và 5 yêu cầu đang giải quyết.

Những kết quả trên cho thấy công tác giám định tư pháp, định giá tài sản đã cơ bản đáp ứng yêu cầu của hoạt động tố tụng. Công tác phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức giám định, tổ chức có chức năng định giá tài sản và các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan được thực hiện tương đối chặt chẽ, kịp thời, đúng quy định.

Chủ động tháo gỡ những điểm nghẽn

Bên cạnh kết quả đạt được, công tác giám định tư pháp, định giá tài sản vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc. Trong một số trường hợp, công tác phối hợp giữa các cơ quan chưa đồng bộ; việc cung cấp hồ sơ, tài liệu, thông tin phục vụ giám định, định giá có lúc chưa kịp thời.

Đối với những vụ việc phức tạp, tài sản có đặc điểm đặc thù hoặc liên quan đến nhiều lĩnh vực chuyên môn, việc xác định cơ quan, tổ chức, cá nhân có đủ điều kiện, năng lực thực hiện còn gặp khó khăn. Tại một số lĩnh vực chuyên môn đặc thù, nguồn nhân lực có đủ điều kiện, năng lực thực hiện giám định, định giá còn hạn chế, nhất là đối với những vụ việc yêu cầu chuyên môn sâu.

Một số vụ việc giám định, định giá tài sản còn chậm, kéo dài, dẫn đến phải gia hạn thời hạn giải quyết hoặc tạm đình chỉ giải quyết vụ việc, vụ án hình sự. Việc thu thập thông tin đầu vào phục vụ định giá, lựa chọn đơn vị, tổ chức thẩm định giá theo yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng còn gặp khó khăn. Trên địa bàn tỉnh hiện chưa có tổ chức giám định tư pháp ngoài công lập.

Nguồn kinh phí phục vụ công tác định giá tài sản của Cơ quan điều tra còn hạn chế. Một số vụ việc, vụ án đòi hỏi chi phí lớn để thuê các công ty định giá độc lập; việc thống nhất hồ sơ, tài liệu làm căn cứ cấp phát, chi trả, thanh toán chi phí liên quan đến hoạt động định giá tài sản chưa cụ thể, dẫn đến việc thanh toán chi phí định giá cho Hội đồng định giá có lúc chưa kịp thời.

Những khó khăn trên xuất phát từ cả nguyên nhân về cơ chế, chính sách pháp luật và tổ chức thực hiện. Cơ chế, chính sách pháp luật về giám định, định giá chưa đồng bộ, hoàn thiện; thành viên Hội đồng định giá còn kiêm nhiệm, chưa tập trung nhiều thời gian cho công tác này. Một số nội dung, yêu cầu, trưng cầu phức tạp hoặc xảy ra đã lâu gây khó khăn trong việc thu thập thông tin, tài liệu, đồ vật, tài sản cần giám định, định giá. Đối với những trường hợp thời điểm trưng cầu định giá cách xa thời điểm hiện tại, việc thu thập thông tin về giá trao đổi, mua bán tại thời điểm trưng cầu càng gặp nhiều khó khăn.

Tăng cường phối hợp, củng cố nguồn lực

Để nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả công tác giám định tư pháp, định giá tài sản, yêu cầu đặt ra là tiếp tục nâng cao trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị trong toàn bộ quy trình thực hiện.

Đối với cơ quan tiến hành tố tụng, cần đề cao trách nhiệm, hiệu quả trong việc ban hành quyết định trưng cầu giám định; xác định đúng cơ quan, đơn vị có thẩm quyền; nội dung trưng cầu, yêu cầu định giá phải rõ ràng, cụ thể, dễ hiểu và phù hợp với chức năng của cơ quan được trưng cầu.

Cùng với đó, cần rà soát các vụ án, vụ việc tạm đình chỉ, đình chỉ do giám định kéo dài thời hạn để kịp thời phối hợp giải quyết theo quy định; nghiên cứu, phối hợp xây dựng và tổ chức thực hiện nghiêm túc quy chế phối hợp giữa cơ quan tiến hành tố tụng với các cơ quan, đơn vị liên quan, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho công tác giám định trong hoạt động tố tụng.

Đối với các cơ quan có thẩm quyền giám định, định giá tài sản, cần tiếp tục nâng cao vai trò, trách nhiệm, bảo đảm chất lượng, kịp thời, đúng pháp luật; chủ động phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan để tham mưu cấp ủy, chính quyền lãnh đạo, chỉ đạo tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là tăng cường quản lý nhà nước, thúc đẩy chủ trương xã hội hóa công tác giám định trên địa bàn tỉnh; nghiên cứu việc thành lập các tổ chức giám định ngoài công lập theo quy định của pháp luật để đáp ứng nhu cầu giám định trong những lĩnh vực pháp luật cho phép. Đồng thời, thường xuyên rà soát, củng cố, kiện toàn nhân sự làm công tác giám định, bảo đảm tiêu chí và chất lượng; tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, nhất là trong các lĩnh vực chuyên môn sâu.

Cùng với củng cố nguồn lực, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác giám định, định giá tài sản cũng là hướng đi cần được quan tâm. Việc sử dụng hệ thống quản lý văn bản, thư điện tử, chữ ký số và các phần mềm chuyên môn; từng bước số hóa, lưu trữ, khai thác hồ sơ, tài liệu sẽ góp phần nâng cao hiệu quả trao đổi, phối hợp, rút ngắn thời gian xử lý, hỗ trợ thu thập, kiểm tra, đối chiếu thông tin.

Sau một năm thực hiện Chỉ thị số 02-CT/TU, công tác giám định tư pháp, định giá tài sản trên địa bàn tỉnh đã từng bước đi vào nền nếp, cơ bản đáp ứng yêu cầu của hoạt động tố tụng. Thời gian tới, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tăng cường phối hợp, hoàn thiện cơ chế, bảo đảm nguồn lực và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin cần tiếp tục được chú trọng. Qua đó, bảo đảm các kết luận giám định, kết quả định giá tài sản chính xác, kịp thời, đúng quy định, góp phần phục vụ hiệu quả công tác điều tra, truy tố, xét xử.

Chi tiết Kết quả chất lượng giám định, định giá tài sản, đáp ứng yêu cầu tố tụng tại đây.