Kế hoạch được xây dựng trên cơ sở Quyết định số 1482/QĐ-BYT ngày 22/5/2026 của Bộ trưởng Bộ Y tế và chỉ đạo của UBND tỉnh Ninh Bình. Việc triển khai nhằm nâng cao trách nhiệm của các cấp, ngành và toàn xã hội trong chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục cho vị thành niên, thanh niên; qua đó góp phần nâng cao chất lượng dân số và nguồn nhân lực của tỉnh.

Hướng tới các dịch vụ chăm sóc sức khỏe thân thiện, có chất lượng

Mục tiêu chung của kế hoạch là bảo đảm vị thành niên, thanh niên trên địa bàn tỉnh được tiếp cận thông tin, kiến thức và các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục thân thiện, có chất lượng, phù hợp với nhu cầu và đặc điểm của từng nhóm.

Tỉnh đồng thời tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, huy động nguồn lực; nâng cao kiến thức, kỹ năng, thay đổi hành vi của vị thành niên, thanh niên, gia đình và cộng đồng; cải thiện chất lượng và khả năng tiếp cận dịch vụ, ưu tiên các nhóm có hoàn cảnh hoặc nhu cầu đặc thù.

Phấn đấu 85% người từ 15 đến 24 tuổi có kiến thức đúng, đầy đủ

Đến năm 2030, Ninh Bình đặt mục tiêu 100% đơn vị thuộc và trực thuộc Sở Y tế triển khai các nhiệm vụ theo chức năng được giao; tỷ lệ phá thai ở vị thành niên trên tổng số ca phá thai giảm xuống dưới 1%.

Tỉnh phấn đấu có 85% vị thành niên, thanh niên từ 15 đến 24 tuổi hiểu đúng, đầy đủ về dự phòng mang thai ngoài ý muốn và các bệnh lây truyền qua đường tình dục.

Toàn bộ trường THCS, THPT và cơ sở giáo dục nghề nghiệp được định hướng đưa nội dung giáo dục giới tính, sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục vào chương trình chính khóa hoặc ngoại khóa. Mô hình góc truyền thông về chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên dự kiến được triển khai tại Trường THPT Dân tộc nội trú tỉnh Ninh Bình.

Kế hoạch cũng đặt mục tiêu 50% cơ sở y tế công lập từ cấp cơ bản trở lên đạt tiêu chuẩn thân thiện với vị thành niên, thanh niên; 60% khu công nghiệp có quy mô trên 2.000 lao động tổ chức tư vấn, cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục cho thanh niên công nhân.

Bên cạnh đó, 80% nhu cầu sử dụng các biện pháp tránh thai hiện đại của phụ nữ từ 15 đến 24 tuổi được đáp ứng. Tỷ lệ vị thành niên, thanh niên và người sắp kết hôn được cung cấp đầy đủ kiến thức về dân số, kế hoạch hóa gia đình, tránh thai, tác hại của phá thai và mang thai ngoài ý muốn phấn đấu đạt 90% vào năm 2030.

Ưu tiên nhóm có nhu cầu và điều kiện tiếp cận dịch vụ hạn chế

Đối tượng của kế hoạch là vị thành niên, thanh niên trên toàn tỉnh, trong đó ưu tiên người từ 10 đến 13 tuổi, thanh niên chưa kết hôn, người khuyết tật, người di cư, người dân tộc thiểu số và thanh niên làm việc tại các khu công nghiệp, khu chế xuất.

Cha mẹ, người chăm sóc, giáo viên, cán bộ Đoàn, viên chức và cộng tác viên dân số, nhân viên y tế cùng các cơ quan, tổ chức liên quan cũng thuộc nhóm được tác động, tập huấn và huy động tham gia thực hiện.

Đẩy mạnh giáo dục giới tính và tư vấn trên môi trường số

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là tăng cường truyền thông về giới tính, tình dục an toàn, dự phòng mang thai ngoài ý muốn, phòng chống bệnh lây truyền qua đường tình dục, kỹ năng tự bảo vệ và phòng chống xâm hại tình dục.

Hoạt động truyền thông sẽ được triển khai linh hoạt qua báo chí, phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội, nền tảng số, cộng đồng, trường học, cơ sở y tế và nơi làm việc, phù hợp với đặc điểm của từng nhóm và từng địa bàn.

Các cơ sở y tế được khuyến khích tổ chức tư vấn trực tiếp và trực tuyến, cung cấp thông tin khoa học, chính xác, dễ tiếp cận và bảo đảm tính riêng tư, đặc biệt đối với những nhóm còn e ngại hoặc gặp khó khăn khi tiếp cận dịch vụ truyền thống.

Nhân rộng mô hình dịch vụ thân thiện

Sở Y tế định hướng xây dựng và nhân rộng các mô hình cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục thân thiện tại cơ sở y tế, ưu tiên khu vực khó khăn và nhóm có điều kiện tiếp cận dịch vụ còn hạn chế.

Chất lượng tư vấn, khám, điều trị và chăm sóc sẽ được nâng cao, tập trung vào kế hoạch hóa gia đình, phòng tránh mang thai ngoài ý muốn, phòng chống bệnh lây truyền qua đường tình dục và các nhu cầu chăm sóc sức khỏe sinh sản khác.

Các hoạt động này được lồng ghép với chăm sóc sức khỏe ban đầu, khám sức khỏe định kỳ và triển khai tại trường học, khu công nghiệp, cộng đồng theo nhu cầu thực tế.

Nâng cao năng lực cán bộ y tế và ứng dụng chuyển đổi số

Đội ngũ cán bộ y tế, cán bộ dân số và những người trực tiếp làm công tác tư vấn sẽ được đào tạo, tập huấn, cập nhật kiến thức chuyên môn, kỹ năng truyền thông và phương pháp tiếp cận vị thành niên, thanh niên.

Ngành Y tế khuyến khích chia sẻ kinh nghiệm, nhân rộng sáng kiến, mô hình hiệu quả và ứng dụng công nghệ thông tin trong đào tạo, tập huấn, cập nhật kiến thức.

Công nghệ số sẽ được sử dụng trong quản lý, truyền thông, tư vấn, giám sát, thống kê và theo dõi các chỉ tiêu của kế hoạch. Các nền tảng trực tuyến được định hướng cung cấp thông tin phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của người trẻ, tạo điều kiện để họ tiếp cận dịch vụ thuận tiện, an toàn và bảo mật.

Phối hợp triển khai tại trường học, cộng đồng và khu công nghiệp

Chi cục Dân số và Trẻ em là đơn vị chủ trì tham mưu, phối hợp tổ chức truyền thông, xây dựng mô hình, đào tạo và tổng hợp kết quả thực hiện. Phòng Quản lý Khám, chữa bệnh hướng dẫn các cơ sở y tế triển khai mô hình dịch vụ thân thiện, đồng thời kiểm tra và đánh giá chất lượng chuyên môn.

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh thực hiện truyền thông, tập huấn cán bộ y tế tuyến cơ sở và phối hợp tổ chức tư vấn, chăm sóc sức khỏe sinh sản tại trường học, cộng đồng, khu công nghiệp, hướng tới giảm tỷ lệ nạo phá thai ở lứa tuổi vị thành niên.

Việc triển khai kế hoạch được kỳ vọng giúp người trẻ chủ động hơn trong bảo vệ sức khỏe, có kiến thức đúng về giới tính và tình dục an toàn, đồng thời từng bước hình thành mạng lưới dịch vụ chăm sóc thân thiện, dễ tiếp cận và phù hợp với nhu cầu thực tế của vị thành niên, thanh niên trên địa bàn tỉnh Ninh Bình.