Khắc phục bệnh thành tích, đánh giá thực chất năng lực người học

Chỉ thị nêu rõ, năm học 2026-2027 phải tạo được chuyển biến rõ nét, thực chất trong triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao tiếp tục rà soát, hoàn thiện đồng bộ thể chế, chính sách, pháp luật; kịp thời sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế những quy định chồng chéo, mâu thuẫn, không còn phù hợp, không để khoảng trống pháp lý trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Cùng với tăng cường kỷ luật, kỷ cương, ngành Giáo dục phải xây dựng văn hóa trung thực, liêm chính, thực chất; có giải pháp cụ thể khắc phục bệnh thành tích trong dạy, học, kiểm tra và đánh giá; không chạy theo tỷ lệ lên lớp, tỷ lệ tốt nghiệp.

Công tác thi, kiểm tra, đánh giá phải được đổi mới theo hướng giảm áp lực nhưng bảo đảm nghiêm túc, công bằng, khách quan. Các hành vi gian lận, nhất là trong Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông, phải được phòng ngừa, phát hiện và xử lý nghiêm. Các địa phương rà soát, cắt giảm những kỳ thi, cuộc thi không cần thiết, giảm áp lực cho học sinh, giáo viên và cha mẹ học sinh.

Bảo đảm đủ giáo viên, trường lớp và sách giáo khoa

Thủ tướng yêu cầu các địa phương ưu tiên cao nhất việc chuẩn bị năm học mới, bảo đảm đủ giáo viên, cơ sở vật chất, trường, lớp, sách giáo khoa và thiết bị dạy học.

Bộ Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên công lập theo hướng hình thành các cơ sở có quy mô phù hợp; cơ cấu lại trường lớp, tổ chức bộ máy và đội ngũ nhân sự. Việc sắp xếp phải bảo đảm quyền học tập, cơ hội tiếp cận giáo dục, tạo thuận lợi cho học sinh đến trường, không làm phát sinh rào cản địa lý và chi phí.

Các địa phương phải hoàn thành rà soát, sắp xếp đội ngũ, tuyển dụng đủ giáo viên theo quy định ngay từ đầu năm học; thực hiện điều động, thuyên chuyển để khắc phục tình trạng thừa, thiếu cục bộ. Cơ cấu nhân sự cần được điều chỉnh theo hướng giảm viên chức quản lý, nhân viên hỗ trợ và tăng giáo viên trực tiếp giảng dạy.

Bộ Nội vụ nghiên cứu cơ chế quản lý biên chế giáo viên linh hoạt, sát thực tiễn, gắn với quy mô học sinh, lớp học và đặc thù vùng, miền; đồng thời bảo đảm mỗi xã có công chức đủ năng lực, trình độ chuyên môn phụ trách quản lý nhà nước về giáo dục, chấm dứt tình trạng “xã trắng” người phụ trách giáo dục trong năm 2026.

Một bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông thống nhất trong cả nước phải được triển khai hiệu quả, bảo đảm cung ứng đầy đủ trước ngày 15/8/2026.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo có kiểm soát

Chỉ thị yêu cầu tập trung chuyển đổi số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái giáo dục số thống nhất, đồng bộ từ Trung ương đến địa phương; phát triển các nền tảng học tập số dùng chung và đẩy mạnh quản trị, điều hành trên môi trường số.

Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản trị, dạy học, kiểm tra và đánh giá phải được thực hiện có kiểm soát, phù hợp với từng cấp học, trình độ đào tạo và điều kiện từng vùng, miền.

Các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, nhất là dữ liệu về học bạ, văn bằng, chứng chỉ, phải bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống, liên thông, thống nhất, dùng chung”, kết nối thông suốt với các cơ sở dữ liệu quốc gia. Ngành Giáo dục đồng thời phải cắt giảm tối đa hồ sơ giấy, sổ sách và báo cáo trung gian để giáo viên dành thời gian cho hoạt động chuyên môn.

Xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh

Thủ tướng yêu cầu tăng cường giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống, kỹ năng số, văn hóa ứng xử, tinh thần trách nhiệm và ý thức chấp hành pháp luật cho học sinh, sinh viên.

Bộ Công an chủ trì xây dựng phương án quản lý việc sử dụng điện thoại thông minh, mạng xã hội trong trường học phù hợp từng cấp học; kiểm soát nội dung độc hại trên không gian mạng và hạn chế những rủi ro có thể tác động đến học sinh.

Công khai các khoản thu, xử lý nghiêm lạm thu và ép học thêm

UBND các tỉnh, thành phố phải chỉ đạo thực hiện công khai, minh bạch các khoản thu theo quy định; công bố số điện thoại tiếp nhận phản ánh về lạm thu, dạy thêm, học thêm trái quy định.

Người đứng đầu cơ sở giáo dục và cơ quan quản lý trực tiếp phải bị xử lý nghiêm nếu để xảy ra lạm thu, ép buộc hoặc gợi ý học thêm trái quy định, gây áp lực đối với học sinh và cha mẹ học sinh. Các hoạt động liên kết giáo dục phải được kiểm soát chặt chẽ, không tổ chức trong giờ học chính khóa.

Ưu tiên nguồn lực, hoàn thành sắp xếp trước ngày 31/8/2026

Bộ Tài chính được giao ưu tiên bố trí ngân sách cho các nhiệm vụ cấp bách, trọng tâm; bảo đảm kinh phí thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách mới đối với người dạy và người học ngay từ đầu năm học.

Các địa phương chủ động sử dụng ngân sách và huy động nguồn lực hợp pháp để hỗ trợ bữa ăn bán trú, sách giáo khoa, thiết bị học tập, phương tiện đi lại, trường lớp nội trú, bán trú và nhà công vụ cho giáo viên tại vùng khó khăn, khu công nghiệp, khu chế xuất.

Việc rà soát, sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và thường xuyên công lập trên địa bàn phải hoàn thành trước ngày 31/8/2026; kết quả thực hiện gửi Bộ Giáo dục và Đào tạo trước ngày 01/9/2026 để tổng hợp, báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tổ chức thực hiện Chỉ thị nghiêm túc, quyết liệt; tăng cường kiểm tra, giám sát, chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng và hiệu quả thực hiện các nhiệm vụ năm học 2026-2027.