Nghị quyết đặt ra những chỉ tiêu cụ thể, mạnh mẽ cần đạt được đến năm 2030, thể hiện quyết tâm chấm dứt tình trạng ô nhiễm, rác thải bừa bãi và nâng cao hiệu quả quản lý chất thải. Về ý thức và hành động cộng đồng, Nghị quyết phấn đấu đến năm 2030, 100% các phường, xã tổ chức ngày cuối tuần ra quân tổng vệ sinh công cộng, 100% chính quyền địa phương tổ chức phân loại rác thải sinh hoạt tại hộ gia đình, và 100% khu dân cư, tổ dân phố bổ sung nội dung bảo vệ môi trường vào hương ước, quy ước, xây dựng và duy trì mô hình tự quản về môi trường. Đồng thời, 100% cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang, đoàn viên, hội viên phải được phổ biến, quán triệt và gương mẫu tham gia phong trào.

Về quản lý và xử lý rác thải, mục tiêu là đạt 95% rác thải sinh hoạt đô thị và 90% rác thải sinh hoạt nông thôn được thu gom, xử lý theo quy định, giảm tỷ lệ rác thải sinh hoạt được xử lý bằng phương pháp chôn lấp trực tiếp xuống dưới 50%. Nghị quyết cũng yêu cầu cải tạo, phục hồi môi trường trên 50% các bãi chôn lấp rác thải không hợp vệ sinh và xóa bỏ 100% các "điểm đen" và bãi rác tự phát gây ô nhiễm môi trường. Cuối cùng, 100% các địa phương phải huy động hiệu quả các nguồn lực để đầu tư, xây dựng và phát triển hạ tầng kỹ thuật phân loại, thu gom, tái chế, xử lý rác thải đồng bộ, ứng dụng công nghệ tiên tiến, thân thiện với môi trường.

Để đạt được các mục tiêu trên, Nghị quyết yêu cầu các bộ, cơ quan trung ương và địa phương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, tập trung vào hành động thực tiễn, truyền thông và sự tham gia của các tổ chức chính trị - xã hội. Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương được giao nhiệm vụ triển khai đồng bộ các đợt ra quân tổng vệ sinh môi trường tại khu vực công cộng vào ngày thứ Bảy hoặc Chủ nhật hàng tuần, tập trung quét dọn đường phố, ngõ xóm, khu dân cư; thu gom, vớt rác tại sông, hồ, ao, đầm, kênh, mương, bãi biển và hệ thống tiêu thoát nước, nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ, lan tỏa sâu rộng. Cùng với đó, cần tăng cường công tác truyền thông, giáo dục và nâng cao nhận thức để cộng đồng và Nhân dân tự giác thực hiện nếp sống văn minh, không xả rác bừa bãi, bỏ rác đúng nơi, đúng thời gian quy định, đồng thời Nghị quyết đặc biệt nhấn mạnh việc hạn chế, tiến tới chấm dứt sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần, túi nilon khó phân hủy.

Các phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội, và hệ thống truyền thanh cơ sở phải đẩy mạnh thời lượng tuyên truyền, phù hợp với văn hóa, phong tục tập quán địa phương để tạo sức lan tỏa sâu rộng. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên được xác định là lực lượng nòng cốt trong tổ chức, hướng dẫn, giám sát, và thực hiện giảm thiểu, phân loại, thu gom, vận chuyển, tái chế, xử lý rác thải, với sự tham gia tích cực của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh thông qua các đội hình thanh niên tình nguyện thu gom rác thải, trồng cây xanh và vệ sinh công cộng; Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam với các phong trào "Gia đình 5 không, 3 sạch", "Nhà sạch, ngõ đẹp"; Hội Nông dân Việt Nam với vai trò nòng cốt trong việc thu gom rác thải, bao bì thuốc bảo vệ thực vật, chất thải chăn nuôi và xây dựng các mô hình cộng đồng như "Đường hoa, đường cây xanh", "Cánh đồng không rác thải"; Hội Cựu chiến binh Việt Nam nêu gương "Bộ đội Cụ Hồ" trong việc giám sát thu gom rác thải và giữ gìn vệ sinh công cộng; và Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam huy động công nhân, người lao động tham gia phong trào tổng vệ sinh trong cơ quan, xí nghiệp, nhà máy.

Ngoài các giải pháp hành động, Nghị quyết cũng tập trung vào việc hoàn thiện cơ chế, chính sách và tăng cường giám sát để đảm bảo tính bền vững của phong trào. Nghị quyết yêu cầu hoàn thiện thể chế chính sách về quản lý rác thải, trong đó Bộ Nội vụ có trách nhiệm rà soát, hoàn thiện Luật Thi đua khen thưởng để có cơ cấu khen thưởng cho công tác bảo vệ môi trường, hoàn thành trước ngày 01/01/2027. Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam được đề nghị chỉ đạo Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tại địa phương xây dựng kế hoạch giám sát việc phân loại, tiếp nhận, thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải sinh hoạt của tổ chức, cá nhân, không để rác thải tồn đọng gây mất vệ sinh công cộng. Đặc biệt, việc biểu dương, khen thưởng kịp thời các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc, đồng thời nhắc nhở, phê bình các đơn vị thực hiện chưa nghiêm túc, là giải pháp quan trọng nhằm tạo chuyển biến thực chất và bền vững trong ý thức toàn dân về giữ gìn môi trường sống.

Để đảm bảo tiến độ, Nghị quyết nêu rõ các bộ, ngành, địa phương phải xây dựng, ban hành chương trình, kế hoạch hành động cụ thể trước ngày 31/12/2025, xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ, tiến độ thực hiện và đơn vị chủ trì. Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao trách nhiệm theo dõi, đôn đốc, giám sát tình hình thực hiện, và sẽ tổng kết đánh giá kết quả thực hiện vào năm 2030, báo cáo Thủ tướng Chính phủ. Nghị quyết 394/NQ-CP được kỳ vọng sẽ là cú hích quan trọng, huy động sức mạnh toàn dân, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ, đưa Việt Nam tiến gần hơn đến mục tiêu trở thành một quốc gia Sáng - Xanh - Sạch - Đẹp, với chất lượng môi trường sống ngày càng được nâng cao.