Chuẩn hóa học liệu số, gắn bồi dưỡng với vị trí việc làm

Thông tư 23/2026/TT-BNV quy định việc xây dựng, quản lý, cập nhật, khai thác học liệu số và thiết lập, tổ chức, quản lý khóa học trực tuyến trong bồi dưỡng đối với cán bộ ở cấp xã, công chức, viên chức trong các cơ quan của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội. Đối tượng áp dụng gồm cơ quan, tổ chức, đơn vị quản lý, sử dụng cán bộ, công chức, viên chức; các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng và tổ chức, cá nhân có liên quan.

Theo Thông tư, học liệu số không chỉ là tài liệu điện tử, mà bao gồm nhiều dạng nội dung phục vụ bồi dưỡng, tự học, tra cứu, thực hành và vận dụng kiến thức, kỹ năng vào thực hiện chức trách, nhiệm vụ. Học liệu có thể được xây dựng dưới dạng văn bản, dữ liệu, hình ảnh, sơ đồ, biểu đồ, infographic, âm thanh, video, nội dung tương tác, bài tập, câu hỏi và các hình thức kiểm tra, đánh giá.

Đáng chú ý, việc xây dựng học liệu số phải bám sát mục tiêu, yêu cầu của chương trình bồi dưỡng và vị trí việc làm, gắn với thực tiễn thực hiện nhiệm vụ, công vụ, hoạt động nghề nghiệp và kết quả cần đạt sau bồi dưỡng. Nội dung phải bảo đảm tính chính xác, khoa học, cập nhật, có nguồn gốc rõ ràng và phù hợp với đối tượng sử dụng.

Ứng dụng AI nhưng phải kiểm soát chặt chẽ chất lượng

Một nội dung đáng chú ý của Thông tư là quy định về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và các công nghệ số mới trong xây dựng học liệu.

Theo đó, việc ứng dụng AI, công nghệ thực tế ảo, thực tế tăng cường và các công nghệ số khác phải có sự kiểm soát của cơ quan, đơn vị có thẩm quyền quản lý học liệu số. Nội dung do AI tạo ra hoặc hỗ trợ tạo ra phải được kiểm tra, xác minh trước khi phê duyệt, sử dụng.

Quy định này đặt ra yêu cầu rõ ràng về trách nhiệm kiểm soát chất lượng nội dung, bảo đảm việc ứng dụng công nghệ phục vụ hiệu quả công tác bồi dưỡng nhưng không làm ảnh hưởng đến tính chính xác, khoa học, pháp lý và độ tin cậy của học liệu.

Học liệu số phải được thẩm định, phê duyệt trước khi sử dụng

Thông tư quy định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý học liệu số trong việc xác định nhu cầu, tổ chức xây dựng, thẩm định, phê duyệt, quản lý, cập nhật và khai thác học liệu. Cơ quan quản lý cũng phải bảo đảm chất lượng, tính chính xác, tính cập nhật, an toàn thông tin, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và bí mật nhà nước.

Đối với học liệu số dùng chung có phạm vi khai thác rộng, học liệu sử dụng trong chương trình bồi dưỡng có cấp chứng chỉ hoặc học liệu có nội dung chuyên môn khó, phức tạp, yêu cầu cao về tính chính xác, an toàn, bảo mật, phải được thẩm định bởi Hội đồng.

Hội đồng thẩm định gồm 05 hoặc 07 thành viên, làm việc theo nguyên tắc tập thể, khách quan và biểu quyết về kết quả thẩm định. Kết quả được xác định theo một trong ba mức: đạt yêu cầu; đạt yêu cầu nhưng phải chỉnh sửa, hoàn thiện; không đạt yêu cầu.

Đối với học liệu có nội dung đơn giản, phạm vi sử dụng hẹp và không thuộc trường hợp phải thành lập Hội đồng, cơ quan có thẩm quyền tổ chức rà soát và lấy ý kiến ít nhất 02 chuyên gia có chuyên môn phù hợp trước khi phê duyệt.

Học liệu số được quản lý theo phiên bản, cập nhật khi chính sách thay đổi

Thông tư đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu thường xuyên rà soát và cập nhật học liệu số. Học liệu phải được xem xét cập nhật khi chủ trương, chính sách, pháp luật, quy trình hoặc nghiệp vụ có liên quan thay đổi; khi nội dung không còn phù hợp với vị trí việc làm, thực tiễn công tác; hoặc phát hiện sai sót về nội dung, kỹ thuật, quyền sở hữu trí tuệ, an toàn thông tin, dữ liệu cá nhân, bí mật nhà nước.

Mỗi lần cập nhật phải xác định rõ phiên bản, thời điểm cập nhật, nội dung thay đổi và cơ quan, đơn vị chịu trách nhiệm, đồng thời bảo đảm khả năng truy xuất lịch sử phiên bản.

Trường hợp cập nhật làm thay đổi cơ bản mục tiêu, nội dung chuyên môn, đối tượng hoặc phạm vi sử dụng, học liệu phải được thẩm định và phê duyệt lại trước khi đưa phiên bản mới vào sử dụng.

Mở rộng kho học liệu số dùng chung, tăng khả năng chia sẻ và tái sử dụng

Học liệu sau khi được phê duyệt có thể được đề xuất đưa vào kho học liệu số dùng chung trên nền tảng “Bình dân học vụ số” và các nền tảng học tập số khác.

Theo quy định, cơ quan quản lý học liệu phải chịu trách nhiệm về nội dung, quyền sử dụng và phạm vi chia sẻ trước khi đề xuất đưa học liệu vào kho dùng chung. Cơ quan quản lý kho học liệu kiểm tra tính đầy đủ của hồ sơ và điều kiện kỹ thuật để tiếp nhận, đăng tải; không thẩm định lại nội dung chuyên môn của học liệu đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Việc khai thác, chia sẻ, tái sử dụng phải thuận tiện, tiết kiệm, tránh trùng lặp, đồng thời bảo đảm quyền sở hữu trí tuệ, an toàn thông tin, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và bí mật nhà nước. Đặc biệt, người khai thác không được tự ý sửa đổi nội dung học liệu đã được phê duyệt.

Khóa học trực tuyến được quản lý chặt chẽ từ thiết lập đến xác nhận kết quả

Thông tư cho phép tổ chức khóa học trực tuyến trên nền tảng “Bình dân học vụ số” hoặc nền tảng học tập số khác do cơ quan, đơn vị, cơ sở đào tạo, bồi dưỡng thiết lập hoặc thuê theo quy định.

Mỗi khóa học phải xác định rõ tên, mã khóa học, mục tiêu, kết quả cần đạt, đối tượng, nội dung, lộ trình, thời lượng, học liệu, hoạt động học tập, hình thức kiểm tra, điều kiện hoàn thành và thời gian tổ chức. Người học phải được hướng dẫn về mục tiêu, lộ trình, nhiệm vụ, thời hạn và tiêu chí đánh giá trước khi bắt đầu khóa học.

Đối với khóa học bắt buộc, cơ quan quản lý có trách nhiệm theo dõi tiến độ, nhắc học, đôn đốc và tổng hợp kết quả. Đối với khóa học tự chọn, người học tự đăng ký và kết quả được ghi nhận để theo dõi quá trình tự học, tự bồi dưỡng.

Đánh giá thực chất, tăng khả năng vận dụng kiến thức vào công việc

Việc kiểm tra, đánh giá được thực hiện linh hoạt thông qua câu hỏi tương tác, bài kiểm tra, bài tập tình huống, sản phẩm thực hành, bài viết, thảo luận, thuyết trình, phản biện hoặc hình thức phù hợp khác.

Đối với các khóa bồi dưỡng về lãnh đạo, quản lý hoặc chuyên môn, nghiệp vụ, Thông tư ưu tiên đánh giá khả năng vận dụng thông qua tình huống, sản phẩm thực hành hoặc yêu cầu xử lý công việc gắn với vị trí việc làm.

Kết quả có dấu hiệu gian lận, sai lệch hoặc phát sinh từ lỗi hệ thống chưa được xử lý không được sử dụng để xác nhận hoàn thành khóa học.

Đối với khóa học không thuộc chương trình bồi dưỡng có cấp chứng chỉ, người học đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định sẽ được xác nhận hoàn thành. Tuy nhiên, xác nhận hoàn thành khóa học không thay thế chứng chỉ của chương trình bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức

Kết quả học tập trực tuyến được lưu trữ, tra cứu và quản lý

Kết quả học tập trực tuyến được xác nhận, lưu trữ và quản lý trên nền tảng học tập số, bao gồm tiến độ học tập, kết quả kiểm tra, đánh giá và tình trạng hoàn thành khóa học.

Đối với khóa học thuộc chương trình, kế hoạch bồi dưỡng được cấp có thẩm quyền phê duyệt hoặc giao thực hiện, kết quả hoàn thành khóa học trực tuyến được tổng hợp vào kết quả bồi dưỡng của cán bộ, công chức, viên chức theo quy định.

Việc quản lý, khai thác, kết nối và chia sẻ dữ liệu phải đúng mục đích, đúng thẩm quyền, kiểm soát truy cập, lưu vết, bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Tổ chức thực hiện: trách nhiệm được xác định rõ

Thông tư quy định Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành.

Đáng chú ý, học liệu số, khóa học trực tuyến đã được xây dựng, phê duyệt, đăng tải hoặc tổ chức trước ngày Thông tư có hiệu lực được tiếp tục khai thác, sử dụng. Đối với các khóa học trực tuyến đang tổ chức tại thời điểm Thông tư có hiệu lực, việc kiểm tra, đánh giá và xác nhận hoàn thành được thực hiện theo kế hoạch đã được phê duyệt. Thông tư có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký.

Tạo chuyển biến từ “học tập trực tuyến” sang “bồi dưỡng thực chất trên môi trường số”

Với việc quy định tương đối đầy đủ từ xây dựng học liệu - thẩm định, phê duyệt - đăng tải, chia sẻ - tổ chức khóa học - kiểm tra, đánh giá - xác nhận kết quả - cập nhật và quản lý dữ liệu, Thông tư tạo khuôn khổ thống nhất cho việc triển khai bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức trên môi trường số.

Điểm cốt lõi không chỉ nằm ở việc đưa tài liệu lên nền tảng trực tuyến, mà hướng tới xây dựng hệ sinh thái học tập số có chất lượng, có kiểm soát, có khả năng cập nhật và gắn trực tiếp với yêu cầu thực hiện nhiệm vụ, vị trí việc làm. Qua đó, góp phần nâng cao khả năng tự học, tự bồi dưỡng, chia sẻ tri thức và từng bước đổi mới phương thức phát triển năng lực đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong giai đoạn chuyển đổi số.