Theo Bộ Y tế, dược liệu là nguồn nguyên liệu quan trọng phục vụ sản xuất thuốc, thuốc cổ truyền, vị thuốc cổ truyền và chăm sóc, bảo vệ sức khỏe Nhân dân. Đây cũng là lĩnh vực có tiềm năng phát triển kinh tế, tạo việc làm và nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp tại nhiều địa phương.

Thời gian qua, việc bảo tồn, phát triển nguồn dược liệu và hình thành các vùng nuôi trồng, thu hái tại các địa phương đã đạt được một số kết quả tích cực. Tuy nhiên, tại một số nơi, vùng dược liệu vẫn còn phân tán, quy mô nhỏ; mối liên kết giữa nuôi trồng, thu hái, sơ chế, chế biến và tiêu thụ chưa cao; chất lượng và tính ổn định của nguồn nguyên liệu chưa đồng đều.

Phát triển vùng dược liệu phzù hợp lợi thế từng địa phương

Bộ Y tế đề nghị các địa phương chỉ đạo sở, ban, ngành rà soát, đánh giá tiềm năng, lợi thế về điều kiện tự nhiên, khí hậu, thổ nhưỡng, nguồn gen và kinh nghiệm sản xuất để xác định các loại dược liệu có lợi thế phát triển, có giá trị kinh tế, giá trị sử dụng cao và đáp ứng nhu cầu sản xuất thuốc, thuốc cổ truyền, vị thuốc cổ truyền.

Trên cơ sở đó, các địa phương nghiên cứu xây dựng, mở rộng vùng nuôi trồng, thu hái dược liệu theo hướng tập trung, ổn định; gắn phát triển dược liệu với bảo tồn nguồn gen, phát triển giống, chế biến, tiêu thụ sản phẩm và nâng cao thu nhập cho người dân.

Chủ động chuẩn bị lộ trình GACP trước ngày 01/01/2030

Theo Thông tư số 19/2019/TT-BYT, chậm nhất đến ngày 01/01/2030, các cơ sở nuôi trồng, thu hái dược liệu hoặc khai thác dược liệu tự nhiên phải đáp ứng các nguyên tắc, tiêu chuẩn GACP.

Bộ Y tế đề nghị Sở Y tế các địa phương phối hợp với các sở, ngành liên quan rà soát, thống kê các cơ sở nuôi trồng, thu hái hoặc khai thác dược liệu tự nhiên, chú trọng các vùng dược liệu tập trung, cơ sở quy mô lớn và các đơn vị cung cấp nguyên liệu cho sản xuất thuốc.

Các cơ sở cần được thông tin, tuyên truyền, hướng dẫn xây dựng kế hoạch, đầu tư nguồn lực và từng bước hoàn thiện điều kiện đáp ứng GACP. Bộ Y tế đặc biệt đề nghị các doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất, kinh doanh dược liệu chủ động đầu tư cơ sở vật chất, nhân lực, quy trình kỹ thuật và hệ thống quản lý chất lượng phù hợp với tiêu chuẩn này.

Hình thành chuỗi giá trị từ giống đến tiêu thụ

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là hỗ trợ phát triển dược liệu theo chuỗi giá trị. Bộ Y tế đề nghị các địa phương nghiên cứu lồng ghép, huy động các chương trình, đề án, chính sách và nguồn lực phù hợp để hỗ trợ phát triển giống dược liệu chất lượng; chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật; đào tạo, tập huấn về nuôi trồng, thu hái, sơ chế; đầu tư cơ sở vật chất phục vụ bảo quản và xây dựng vùng dược liệu đáp ứng GACP.

Các địa phương được khuyến khích tăng cường liên kết giữa người trồng, hợp tác xã, doanh nghiệp và cơ sở sản xuất thuốc; xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường cho sản phẩm dược liệu. Chuỗi liên kết được định hướng từ giống - nuôi trồng, thu hái - sơ chế - chế biến - sản xuất thuốc - tiêu thụ, qua đó nâng cao giá trị dược liệu và bảo đảm đầu ra ổn định cho người sản xuất.

Tăng cường quản lý, kiểm tra và giám sát

Bộ Y tế đề nghị các cơ quan chuyên môn tăng cường quản lý hoạt động nuôi trồng, thu hái, khai thác, sơ chế, bảo quản và kinh doanh dược liệu trên địa bàn theo quy định pháp luật.

Sở Y tế có trách nhiệm tổ chức triển khai, kiểm tra việc thực hiện Thông tư số 19/2019/TT-BYT tại các cơ sở; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý những trường hợp vi phạm.

Xác định rõ vùng dược liệu trọng điểm và lộ trình đến năm 2030

Bộ Y tế đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo cơ quan chuyên môn xây dựng kế hoạch hoặc lồng ghép nội dung phát triển dược liệu, thực hiện GACP vào các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Trong đó cần xác định rõ các vùng dược liệu trọng điểm, các loại dược liệu có lợi thế, những cơ sở có tiềm năng đáp ứng GACP, nhu cầu hỗ trợ đầu tư, đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và lộ trình thực hiện đến ngày 01/01/2030.

Việc phát triển vùng dược liệu theo hướng tập trung, đạt chuẩn và gắn với chuỗi giá trị được kỳ vọng góp phần nâng cao chất lượng nguồn nguyên liệu, tăng giá trị sản phẩm, tạo sinh kế cho người dân và phục vụ phát triển ngành dược, y học cổ truyền trong nước.

Thực hiện văn bản số6517/BYTYDCT của Bộ Y tế, ngày 13/9/2026, UBND tỉnh Ninh Bình ban hành văn bản số 5517/VPUBND-VP6 giao các cơ quan, đơn vị, địa phương căn cứ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền được giao, lĩnh vực phụ trách và phạm vi quản lý, chủ động nghiên cứu thực hiện văn bản của Bộ Y tế về việc chỉ đạo phát triển dược liệu tại địa phương và các nội dung hướng dẫn, chỉ đạo, các quy định pháp luật có liên quan để thực hiện đảm bảo đúng quy định và phù hợp với tình hình thực tiễn; trường hợp có khó khăn vướng mắc, chủ động đề xuất phương án giải quyết, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, chỉ đạo thực hiện.

UBND tỉnh giao Sở Y tế chủ trì phối hợp với các đơn vị liên quan theo dõi, đôn đốc việc triển khai thực hiện Văn bản số 6517/BYT-YDCT của Bộ Y tế; tham mưu những nội dung thuộc thẩm quyền, trách nhiệm của UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh theo quy định.