Triển khai quy định mới về phân bổ ngân sách Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030
Ngày 15/4/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 16/2026/QĐ-TTg quy định chi tiết về nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ ngân sách trung ương, cũng như tỷ lệ vốn đối ứng của địa phương để thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) giai đoạn 2026 - 2030. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm thúc đẩy xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (DTTS&MN).

Quyết định nêu rõ nguyên tắc phân bổ vốn phải đảm bảo tính
trọng tâm, trọng điểm và bền vững. Ngân sách trung ương ưu tiên tập trung mức
cao nhất cho các xã, thôn đặc biệt khó khăn, vùng biên giới, hải đảo và an toàn
khu (ATK).
Hệ thống tiêu chí phân bổ được xác định dựa trên hệ số tương
ứng với đặc điểm của từng đơn vị hành chính:
Thôn đặc biệt khó khăn vùng DTTS&MN: Hệ số 1.
Xã khu vực III, xã ATK, biên giới, hải đảo, đặc khu: Hệ số
50.
Xã khu vực II vùng DTTS&MN: Hệ số 40.
Xã khu vực I vùng DTTS&MN: Hệ số 30.
Các xã còn lại: Hệ số 25.
Đặc biệt, Quyết định quy định rõ nguyên tắc không tính
trùng: trường hợp một xã thuộc nhiều đối tượng ưu tiên thì chỉ áp dụng một hệ số
phân bổ cao nhất.
Đối với vốn đối ứng, các địa phương tự cân đối ngân sách
(như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Quảng Ninh, Hải Phòng, Đà Nẵng, Đồng Nai, Tây
Ninh) phải tự đảm bảo 100% nguồn vốn thực hiện Chương trình trên địa bàn.
Với các địa phương nhận hỗ trợ từ ngân sách trung ương, tỷ lệ
đối ứng tối thiểu được xác định thông qua phương pháp chấm điểm tổng hợp dựa
trên 4 tiêu chí:
Tỷ lệ bổ sung cân đối ngân sách: Điểm số dao động từ 20 đến
150 điểm tùy theo mức độ phụ thuộc vào ngân sách trung ương.
Quy mô số xã: Địa phương có càng nhiều xã (trên 100 xã) sẽ
được giảm trừ điểm (-5 điểm) để giảm áp lực đối ứng.
Tỷ lệ nghèo đa chiều: Các tỉnh có tỷ lệ nghèo từ 30% trở lên
được giảm 5 điểm.
Quy mô dân số DTTS: Địa phương có trên 1 triệu người DTTS được
giảm 5 điểm.
Ngay sau khi Quyết định 16/2026/QĐ-TTg được ban hành, ngày
18/4/2026, UBND tỉnh Ninh Bình đã có văn bản số 2002/VPUBND-VP3 chỉ đạo triển
khai. Lãnh đạo tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Sở
Tài chính và các đơn vị liên quan nghiên cứu, tham mưu thực hiện.
Nhiệm vụ trọng tâm của tỉnh là xây dựng nguyên tắc, tiêu chí
phân bổ ngân sách địa phương trình Hội đồng nhân dân tỉnh quyết định, đồng thời
đảm bảo việc sử dụng vốn tiết kiệm, hiệu quả, tránh tình trạng nợ đọng xây dựng
cơ bản hoặc thất thoát, lãng phí. Việc phân bổ phải đảm bảo tính công khai,
minh bạch và kịp thời chấn chỉnh các sai phạm nếu có.
Quyết định 16/2026/QĐ-TTg có hiệu lực kể từ ngày ký, tạo
hành lang pháp lý vững chắc cho việc quản lý tài chính các Chương trình MTQG
trong giai đoạn 5 năm tới.
Xem Quyết định số 16/2026/QĐ-TTg; văn bản số 2002/VPUBND-VP3 tại đây.