Bảo vệ môi trường gắn với phát triển bền vững

Quy định xác định bảo vệ môi trường là quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của mọi cơ quan, tổ chức, cộng đồng dân cư, hộ gia đình và cá nhân. Công tác bảo vệ môi trường được xác định là điều kiện, nền tảng và yếu tố trung tâm, tiên quyết cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững; phải gắn với sử dụng hiệu quả, tiết kiệm tài nguyên, bảo đảm an sinh xã hội và quyền của mọi người được sống trong môi trường trong lành.

Quy định cũng nhấn mạnh yêu cầu chủ động dự báo, phòng ngừa ô nhiễm, sự cố và suy thoái môi trường; tăng cường quản lý rủi ro, giảm thiểu phát sinh chất thải, đẩy mạnh tái sử dụng, tái chế, khai thác giá trị tài nguyên từ chất thải, trong đó chú trọng tái sử dụng, tái chế rác thải nhựa.

Siết chặt quản lý chất thải tại các lĩnh vực

Một trong những nội dung trọng tâm là quản lý chất thải phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh, y tế, xây dựng, chăn nuôi, nông nghiệp và các loại hình đặc thù khác.

Đối với khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung và cụm công nghiệp chưa có trạm xử lý nước thải tập trung, Quy định không thu hút dự án đầu tư mới, dự án mở rộng hoặc nâng công suất có phát sinh nước thải sản xuất. Các cơ sở đang hoạt động không đáp ứng khoảng cách an toàn về môi trường phải rà soát, cải tiến công nghệ, áp dụng kỹ thuật hiện có tốt nhất hoặc chuyển đổi loại hình; trường hợp không thể đáp ứng yêu cầu phải di dời đến vị trí phù hợp. Lộ trình thực hiện phải hoàn thành trước ngày 31/12/2030.

Đối với chất thải xây dựng, chất thải phải được phân loại ngay tại nơi phát sinh thành chất thải có khả năng tái chế, tái sử dụng, chất thải không thể tái chế, tái sử dụng và chất thải có yếu tố nguy hại. Tỉnh khuyến khích tái sử dụng đất, đất bùn, đất đá, gạch, ngói, bê tông và các vật liệu xây dựng phù hợp để làm vật liệu xây dựng, san lấp hoặc phục vụ các mục đích hợp pháp khác.

Trong lĩnh vực y tế, các cơ sở y tế có trách nhiệm phân định, phân loại, thu gom, lưu giữ và chuyển giao chất thải y tế nguy hại cho đơn vị có chức năng xử lý. Chất thải y tế thông thường có khả năng tái chế phải được thu gom riêng và chuyển giao cho cơ sở có chức năng thu mua, tái chế; việc vận chuyển, xử lý phải bảo đảm yêu cầu về vệ sinh và bảo vệ môi trường.

Đối với hoạt động chăn nuôi, các cơ sở chăn nuôi gia súc tập trung phải có hệ thống thu gom, xử lý nước thải đáp ứng quy chuẩn; hệ thống thoát nước thải và nước mưa phải được tách riêng. Chất thải rắn phải được thu gom hằng ngày và xử lý đúng quy định, hạn chế phát tán ra môi trường.

Tăng cường giảm thiểu rác thải nhựa, xử lý nước thải

Quy định đặt yêu cầu các tổ chức, cá nhân hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần và bao bì nhựa khó phân hủy sinh học; không thải bỏ chất thải nhựa trực tiếp vào hệ thống thoát nước, ao, hồ, kênh, rạch, sông và biển. Chất thải nhựa phải được thu gom, phân loại để tái sử dụng, tái chế hoặc chuyển giao cho cơ sở có chức năng xử lý. UBND cấp xã có trách nhiệm tổ chức thu gom, xử lý chất thải nhựa, đồng thời tuyên truyền, vận động người dân hạn chế sử dụng các sản phẩm nhựa gây ô nhiễm.

Đối với đô thị và khu dân cư tập trung, Quy định đưa ra lộ trình bố trí quỹ đất, đầu tư hệ thống thu gom, xử lý nước thải. Đô thị loại II có hệ thống thu gom, xử lý nước thải đạt tối thiểu 35% và đô thị loại III đạt 20% vào năm 2030. Các khu đô thị, khu dân cư đã hình thành trước ngày 1/1/2022 phải có hệ thống thoát nước và biện pháp xử lý nước thải phù hợp; việc bố trí quỹ đất xây dựng hệ thống thu gom, xử lý nước thải tập trung phải hoàn thành trước ngày 31/12/2030.

Đẩy mạnh quan trắc, cơ sở dữ liệu và ứng phó biến đổi khí hậu

Quy định yêu cầu các nguồn thải phải bố trí điểm quan trắc phù hợp, tạo điều kiện cho cơ quan quản lý kiểm tra, giám sát hoạt động xả thải. Chủ dự án, cơ sở có trách nhiệm cung cấp, cập nhật thông tin môi trường vào cơ sở dữ liệu môi trường cấp tỉnh; UBND cấp xã và Sở Nông nghiệp và Môi trường thực hiện cập nhật, chia sẻ thông tin theo thẩm quyền.

Công tác báo cáo môi trường được quy định cụ thể về trách nhiệm và thời hạn. UBND cấp xã, các sở, cơ quan ngang sở và Ban Quản lý khu kinh tế, các khu công nghiệp thực hiện báo cáo công tác bảo vệ môi trường của năm trước gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường trước ngày 30/1 hằng năm; Sở Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp, xây dựng báo cáo toàn tỉnh trình UBND tỉnh trước ngày 10/2.

Đối với ứng phó biến đổi khí hậu, các sở, ban, ngành và UBND cấp xã có trách nhiệm giám sát, đánh giá hoạt động thích ứng, đánh giá tác động, tính dễ tổn thương, rủi ro, tổn thất và thiệt hại do biến đổi khí hậu. Các cơ sở thuộc danh mục phải kiểm kê khí nhà kính thực hiện báo cáo giảm nhẹ phát thải khí nhà kính định kỳ hằng năm từ năm 2027.

Phân định rõ trách nhiệm quản lý nhà nước

Quy định phân công trách nhiệm cụ thể cho các sở, ban, ngành và UBND cấp xã. Trong đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường giữ vai trò chủ trì tham mưu, tổ chức thực hiện các quy định về quản lý, bảo vệ môi trường; xây dựng và quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu môi trường; theo dõi, giám sát chất lượng môi trường; hướng dẫn quản lý chất thải, kiểm soát nguồn ô nhiễm và kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường.

Các sở, ngành được giao nhiệm vụ theo lĩnh vực phụ trách, từ công nghiệp, xây dựng, y tế, văn hóa, du lịch, khoa học và công nghệ, giáo dục đến tài chính. UBND cấp xã có trách nhiệm tổ chức thực hiện công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn, thu thập thông tin, báo cáo môi trường, huy động nguồn lực và tổ chức kiểm tra chuyên ngành theo quy định.

Xem chi tiết Quyết định số 96/2026/QĐ-UBND tại đây.