Mở rộng nguồn nhân lực chất lượng cao vào khu vực công

Nghị định quy định rõ các đối tượng có thể được xem xét tiếp nhận vào làm công chức, gồm: chuyên gia, nhà khoa học, luật gia, luật sư giỏi, doanh nhân tiêu biểu, xuất sắc; viên chức; người hưởng lương trong lực lượng vũ trang, tổ chức cơ yếu; cán bộ quản lý tại một số doanh nghiệp nhà nước; người từng là cán bộ, công chức được điều động sang khu vực khác; người làm việc trong các hội do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ và một số đối tượng thuộc đề án trí thức trẻ.

Việc tiếp nhận phải căn cứ vào nhu cầu sử dụng nhân lực có khả năng đáp ứng ngay yêu cầu công việc, tỷ lệ công chức cần bố trí theo từng vị trí việc làm, chỉ tiêu biên chế được giao và yêu cầu cụ thể của vị trí dự kiến tiếp nhận.

Đáng chú ý, chuyên gia, nhà khoa học và nhân lực tài năng phải có kết quả, sản phẩm, công trình, sáng kiến hoặc giải pháp khoa học đã được ứng dụng trong thực tế, đem lại hiệu quả rõ rệt. Đối với một số nhóm đối tượng khác, yêu cầu có ít nhất 05 năm công tác phù hợp với chuyên môn, nghiệp vụ của vị trí dự kiến tiếp nhận.

Nghị định cũng đẩy mạnh sử dụng dữ liệu số. Thành phần hồ sơ đã tồn tại hoặc được trích xuất từ cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức hay cơ sở dữ liệu chuyên ngành được sử dụng thay thế bản giấy tương ứng.

Rút ngắn thời gian, minh bạch quy trình tuyển dụng

Người trúng tuyển phải hoàn thiện hồ sơ trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày danh sách trúng tuyển được công khai. Chậm nhất 03 ngày làm việc kể từ khi hết thời hạn hoàn thiện hồ sơ, người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền tuyển dụng phải ban hành quyết định tuyển dụng.

Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận quyết định, người được tuyển dụng phải đến nhận việc, trừ trường hợp được quy định thời hạn khác hoặc được chấp thuận gia hạn. Người gian lận trong kê khai, sử dụng văn bằng, chứng chỉ không đúng quy định hoặc không đến nhận việc đúng thời hạn sẽ bị hủy kết quả; đồng thời không được tiếp nhận phiếu đăng ký dự tuyển trong một kỳ tuyển dụng tiếp theo.

Nghị định cho phép cơ quan có thẩm quyền xem xét tuyển dụng người có kết quả thấp hơn liền kề tại vị trí có người bị hủy kết quả trúng tuyển, qua đó bảo đảm kịp thời bổ sung nhân lực, tránh lãng phí kết quả tuyển dụng.

Người hoàn thành nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân; công nhân, viên chức quốc phòng thôi việc còn trong độ tuổi lao động; đội viên thanh niên xung phong và trí thức trẻ tình nguyện thuộc trường hợp quy định được cộng 2,5 điểm vào kết quả thi hoặc xét nghiệp vụ chuyên ngành.

Bố trí công chức theo năng lực, hiệu suất và sản phẩm đầu ra

Một trong những điểm mới quan trọng là hoàn thiện cơ chế thay đổi vị trí việc làm. Việc bố trí phải bảo đảm tương quan giữa vị trí dự kiến với trình độ, năng lực và hiệu suất thực hiện nhiệm vụ của công chức.

Kết quả đánh giá được xác định trên các tiêu chí cụ thể như: mức độ hoàn thành nhiệm vụ; độ khó, tính phức tạp của công việc; yêu cầu về tiến độ, chất lượng và sản phẩm đầu ra; trách nhiệm cá nhân; mức độ quan trọng, ảnh hưởng của công việc đối với kết quả chung của cơ quan, đơn vị.

Công chức được bố trí vào vị trí có ngạch chuyên môn, nghiệp vụ cao hơn phải hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên trong năm liền kề, không trong thời gian bị xem xét hoặc thi hành kỷ luật, đồng thời đã trực tiếp tham mưu, thực hiện công việc có mức độ phức tạp và yêu cầu năng lực tương đương.

Việc lựa chọn được thực hiện theo thứ tự kết quả đánh giá từ cao xuống thấp, bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan và đúng quy định. Trường hợp công chức không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, có thể được bố trí vào vị trí thấp hơn; nếu không còn vị trí phù hợp, cấp có thẩm quyền xem xét giải quyết thôi việc và các chế độ liên quan.

Hoàn thiện tiêu chuẩn, quy trình bổ nhiệm cán bộ lãnh đạo, quản lý

Nghị định yêu cầu nhân sự được đề nghị bổ nhiệm phải có phẩm chất, năng lực, kinh nghiệm quản lý, thành tích và sản phẩm cụ thể phù hợp với chức vụ dự kiến; được đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên trong 03 năm gần nhất.

Trường hợp bổ nhiệm giữ chức vụ cao hơn, nhân sự phải có ít nhất 01 năm giữ chức vụ liền kề hoặc tương đương, trừ trường hợp đặc biệt được cấp có thẩm quyền xem xét trên cơ sở đánh giá khách quan về thành tích, sản phẩm và kết quả cụ thể.

Quy trình bổ nhiệm nhân sự tại chỗ được thực hiện qua 04 bước; nhân sự từ nơi khác thực hiện qua 03 bước. Các tỷ lệ giới thiệu, nguyên tắc bỏ phiếu, thành phần hội nghị và trách nhiệm của cơ quan tham mưu được quy định cụ thể, góp phần kiểm soát chặt chẽ quyền lực trong công tác cán bộ, lựa chọn đúng người có năng lực và uy tín.

Siết chặt kỷ luật, xử lý hành vi né tránh, đùn đẩy trách nhiệm

Nghị định quy định cụ thể các căn cứ tạm đình chỉ công tác, trong đó có hành vi cố tình trì hoãn, đùn đẩy, né tránh trách nhiệm; nhũng nhiễu, tiêu cực, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp; vi phạm phẩm chất đạo đức, lối sống gây bức xúc trong dư luận hoặc ảnh hưởng xấu đến uy tín của tổ chức, cá nhân.

Thời hạn tạm đình chỉ công tác trong trường hợp cần thiết không quá 30 ngày làm việc; trường hợp phải gia hạn thì thời gian gia hạn tối đa không quá 30 ngày làm việc. Người đứng đầu có trách nhiệm kịp thời ban hành hoặc hủy bỏ quyết định tạm đình chỉ và chịu trách nhiệm về quyết định của mình.

Công chức có thể được giải quyết thôi việc theo nguyện vọng hoặc khi không đáp ứng yêu cầu của vị trí việc làm, không hoàn thành nhiệm vụ vì lý do chuyên môn, nghiệp vụ và không có vị trí thấp hơn phù hợp để tiếp tục bố trí.

Đẩy mạnh phân cấp và chuyển đổi số trong quản lý công chức

Nghị định làm rõ nhiệm vụ, quyền hạn của bộ, cơ quan ngang bộ, UBND và Chủ tịch UBND cấp tỉnh, cơ quan quản lý và cơ quan sử dụng công chức. Nội dung quản lý bao gồm tuyển dụng, tiếp nhận, quy hoạch, bổ nhiệm, điều động, luân chuyển, biệt phái, đánh giá, đào tạo, tiền lương, thôi việc, nghỉ hưu và các chế độ, chính sách liên quan.

Các cơ quan có trách nhiệm ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; xây dựng, duy trì, cập nhật hệ thống thông tin quản lý công chức và cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, tạo nền tảng quản trị đội ngũ đồng bộ, chính xác và minh bạch.

Nghị định số 300/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 01/8/2026. Các đề án, kế hoạch tuyển dụng đã được phê duyệt trước ngày Nghị định có hiệu lực được tiếp tục thực hiện trong thời hạn 06 tháng; quá thời hạn này nếu chưa hoàn thành thì phải thực hiện theo quy định mới.

Xem chi tiết Nghị định số 300/2026/NĐ-CP của Chính phủ tại đây.