Sau khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động, tỉnh Ninh Bình có không gian phát triển rộng hơn, quy mô lớn hơn và thêm nhiều dư địa để tổ chức lại các hoạt động kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, công tác giải phóng mặt bằng vẫn còn không ít hạn chế, vướng mắc. Khối lượng công việc lớn; nhiều dự án chậm tiến độ do khó khăn trong xác định nguồn gốc đất, giá đất, phương án bồi thường và bố trí tái định cư.

Sự phối hợp giữa một số cơ quan, đơn vị, địa phương có lúc, có việc chưa chặt chẽ; năng lực tổ chức thực hiện tại một số xã, phường chưa đáp ứng yêu cầu. Tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, chậm xử lý những vấn đề phát sinh vẫn còn xảy ra, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ và hiệu quả đầu tư.

Quán triệt Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về hoàn thiện chính sách, pháp luật đất đai, Ban Thường vụ Tỉnh ủy xác định giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, là khâu then chốt quyết định tiến độ, hiệu quả của các dự án. Thực hiện tốt nhiệm vụ này sẽ góp phần cải thiện môi trường đầu tư, huy động hiệu quả các nguồn lực và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GRDP giai đoạn 2026–2030 đạt từ 11% trở lên.

Theo Chỉ thị, trước hết, các cấp ủy, tổ chức đảng phải nâng cao nhận thức, phát huy vai trò của người đứng đầu và tạo sự đồng thuận trong Nhân dân. Kết quả giải phóng mặt bằng được gắn với đánh giá, xếp loại tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên. Tập thể, cá nhân né tránh, thiếu trách nhiệm, thực hiện không đúng quy định hoặc để vi phạm kéo dài phải được xem xét, xử lý nghiêm.

Cùng với đó, quy trình giải phóng mặt bằng phải được chuẩn hóa, tổ chức thực hiện theo phương châm “rõ người, rõ việc, rõ thẩm quyền, rõ thời hạn, rõ nguồn lực, rõ sản phẩm, rõ trách nhiệm”. Tỉnh yêu cầu đẩy nhanh đo đạc, hoàn thiện hồ sơ địa chính, làm sạch dữ liệu đất đai; rà soát, phân loại toàn bộ dự án đang thực hiện giải phóng mặt bằng để tập trung tháo gỡ khó khăn cho các dự án trọng điểm, chậm tiến độ.

Công tác tái định cư phải gắn với tái thiết cuộc sống, phấn đấu bảo đảm nơi ở mới có điều kiện bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ. Kiểm đếm bắt buộc và cưỡng chế thu hồi đất chỉ được áp dụng như biện pháp cuối cùng, trên cơ sở thực hiện đầy đủ trình tự, thủ tục theo quy định. Tuyệt đối không sử dụng biện pháp “bảo vệ thi công” để thay thế các thủ tục pháp lý về thu hồi đất.

Chỉ thị cũng yêu cầu nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về đất đai, trật tự xây dựng; tăng cường kiểm tra, giám sát, thanh tra những khâu dễ phát sinh tiêu cực như xác định giá đất, phê duyệt và chi trả tiền bồi thường. Các hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn để vụ lợi, gây thất thoát tài sản nhà nước phải được phát hiện và xử lý nghiêm minh.

Ban Thường vụ Tỉnh ủy phân công cụ thể trách nhiệm cho Hội đồng nhân dân, UBND tỉnh, Mặt trận Tổ quốc, các cơ quan tham mưu của Tỉnh ủy, Công an tỉnh và đảng ủy các xã, phường. Bí thư đảng ủy, chủ tịch UBND xã, phường phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm đối với các dự án trọng điểm, phức tạp trên địa bàn. Chỉ thị được phổ biến đến toàn thể chi bộ trong tỉnh nhằm thống nhất nhận thức, nâng cao trách nhiệm và tạo chuyển biến thực chất trong công tác giải phóng mặt bằng.

Xem chi tiết Chỉ thị số 16-CT/TU tại đây.