Thực hiện thực chất Chương trình giáo dục phổ thông

Các cơ sở giáo dục xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường phù hợp với điều kiện đội ngũ, cơ sở vật chất, thiết bị, học liệu và đặc điểm của địa phương; bảo đảm đầy đủ yêu cầu cần đạt của Chương trình giáo dục phổ thông, không cắt xén nội dung, thời lượng hoặc tổ chức thực hiện mang tính hình thức.

Việc dạy học 2 buổi/ngày được tổ chức phù hợp với điều kiện thực tế, ưu tiên củng cố kiến thức, phát triển năng lực và hỗ trợ học sinh. Nội dung giáo dục của nhà trường cần được lựa chọn, tích hợp thiết thực, gắn với giáo dục quyền con người, phòng, chống tham nhũng, bình đẳng giới, bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, giáo dục pháp luật, an toàn giao thông và các vấn đề thực tiễn của địa phương.

Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu tiếp tục đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo, khả năng tự học và vận dụng kiến thức của học sinh; tăng cường thực hành, thí nghiệm, trải nghiệm và giải quyết vấn đề. Kiểm tra, đánh giá phải khách quan, công bằng, vì sự tiến bộ của học sinh; hạn chế yêu cầu ghi nhớ máy móc, học thuộc lòng và làm bài theo khuôn mẫu.

Các nhà trường tổ chức hiệu quả hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp; giáo dục STEM/STEAM, nghiên cứu khoa học, kỹ thuật; phát triển năng lực số, giáo dục trí tuệ nhân tạo và an toàn trên môi trường mạng. Học sinh cần được hướng dẫn sử dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo an toàn, có trách nhiệm, trung thực, không phụ thuộc hoặc lạm dụng công nghệ trong học tập.

Tập trung nhiệm vụ trọng tâm ở từng cấp học

Đối với cấp tiểu học, các địa phương huy động trẻ em vào lớp 1, phối hợp với cơ sở giáo dục mầm non hỗ trợ trẻ chuẩn bị tâm thế vào học; không tổ chức kiểm tra, khảo sát năng lực để tuyển sinh vào lớp 1, không dạy trước chương trình lớp 1 đối với trẻ em. Các trường chú trọng củng cố năng lực tiếng Việt, kỹ năng đọc, viết, tính toán, giao tiếp, tự phục vụ và nền nếp học tập cho học sinh lớp 1, lớp 2.

Ở cấp trung học cơ sở, cần hỗ trợ học sinh lớp 6 chuyển tiếp từ tiểu học; hướng dẫn phương pháp học tập, kỹ năng tự học, quản lý thời gian; kịp thời giúp đỡ học sinh có nguy cơ nghỉ học dài ngày. Việc dạy các môn Khoa học tự nhiên, Lịch sử và Địa lí phải bảo đảm đầy đủ yêu cầu cần đạt, không chia cắt cơ học nội dung môn học.

Đối với cấp trung học phổ thông, nhà trường tổ chức ổn định các môn học lựa chọn, chuyên đề học tập; công khai phương án để học sinh, cha mẹ học sinh biết và phối hợp thực hiện. Học sinh lớp 10 phải được tư vấn kỹ trước khi đăng ký môn học; việc ôn tập, chuẩn bị kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông phải ổn định, khoa học, bám sát chương trình và đúng quy định.

Không để học sinh bị gián đoạn việc học

Các sở giáo dục và đào tạo phối hợp với UBND cấp xã rà soát, cập nhật đầy đủ dữ liệu trẻ em, học sinh trong độ tuổi giáo dục bắt buộc và phổ cập giáo dục; theo dõi tình trạng đi học, chưa đi học, bỏ học, chuyển đi, chuyển đến và những trường hợp cần hỗ trợ.

Nguồn lực cần được ưu tiên cho địa bàn, cơ sở giáo dục còn khó khăn và học sinh có nguy cơ gián đoạn học tập. Các chính sách hỗ trợ phải được thực hiện đầy đủ, kịp thời, nhất là về điều kiện đi học, sách giáo khoa, học liệu, bán trú, nội trú, dinh dưỡng, tư vấn tâm lý và kết nối an sinh xã hội.

Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh yêu cầu khắc phục những rào cản do hoàn cảnh kinh tế, khoảng cách địa lý, khuyết tật, ngôn ngữ và biến động dân cư, góp phần duy trì sĩ số, hạn chế học sinh bỏ học và bảo đảm mọi học sinh hoàn thành chương trình.

Sắp xếp mạng lưới trường học phải bảo đảm quyền học tập

xếp cơ sở giáo dục phổ thông công lập hướng tới tinh gọn đầu mối, mở rộng quy mô trường, lớp, góp phần thực hiện mục tiêu giảm tối thiểu 30% số đầu mối; nơi có điều kiện thuận lợi phấn đấu giảm khoảng 50% so với thời điểm ngày 01/7/2025.

Tuy nhiên, Bộ yêu cầu không áp dụng cơ học tỷ lệ giảm đối với từng cấp học, từng địa phương. Mỗi xã phải có ít nhất một trường tiểu học và một trường trung học cơ sở; không sáp nhập trường mầm non với trường phổ thông, trường phổ thông với trung tâm giáo dục thường xuyên hoặc trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên.

Việc dồn ghép điểm trường tại vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo và địa bàn đi lại khó khăn phải được rà soát kỹ, không làm giảm cơ hội tiếp cận giáo dục, tăng khoảng cách đi học hoặc ảnh hưởng an toàn của học sinh.

Bảo đảm giáo viên, sách giáo khoa và điều kiện dạy học

Các sở giáo dục và đào tạo chủ trì rà soát, tham mưu bảo đảm đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý và nhân sự hỗ trợ theo từng cấp học, môn học, địa bàn; ưu tiên khắc phục tình trạng thiếu giáo viên tại các môn học, cấp học và khu vực khó khăn. Các phương án tuyển dụng, tiếp nhận, hợp đồng, bố trí, điều động, biệt phái, dạy học liên trường, liên cấp hoặc theo cụm trường phải gắn với việc sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục.

Cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, hạ tầng công nghệ thông tin cần được đầu tư theo nhu cầu thực tế, tránh lãng phí. Các địa phương phải bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời sách giáo khoa, tài liệu giáo dục địa phương và học liệu trước khi bắt đầu năm học; không để học sinh thiếu sách giáo khoa vì hoàn cảnh khó khăn.

Đẩy mạnh học bạ số, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu

Ngành Giáo dục tiếp tục triển khai học bạ số, học liệu số, tuyển sinh trực tuyến và các ứng dụng công nghệ trong quản lý, dạy học, kiểm tra, đánh giá. Dữ liệu học bạ số phải được cập nhật đầy đủ, kịp thời, kết nối với cơ sở dữ liệu của Bộ và liên thông trong toàn ngành; không yêu cầu học sinh, cha mẹ học sinh cung cấp lại những thông tin đã có trên hệ thống.

Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu phân định rõ nhiệm vụ, thẩm quyền và trách nhiệm giữa sở giáo dục và đào tạo, UBND cấp xã và cơ sở giáo dục trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Hiệu trưởng phải phát huy quyền chủ động gắn với trách nhiệm giải trình, chịu trách nhiệm tổ chức kế hoạch giáo dục, cải tiến chất lượng, bảo đảm an toàn, công khai và dân chủ trong nhà trường.

Xây dựng trường học an toàn, kiên quyết chấn chỉnh lạm thu

Các cơ sở giáo dục phải chủ động phòng ngừa, phát hiện và xử lý nghiêm hành vi vi phạm đạo đức nhà giáo, bạo lực học đường, xâm hại trẻ em, mất an toàn thực phẩm và nguy cơ trên không gian mạng; tăng cường tư vấn tâm lý, công tác xã hội trường học, hỗ trợ học sinh gặp áp lực học tập hoặc khó khăn tâm lý.

Việc dạy thêm, học thêm; quản lý tài chính, các khoản thu, chi, tài trợ và huy động nguồn lực xã hội phải thực hiện đúng quy định, công khai, tự nguyện, minh bạch và đúng mục đích. Kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý tình trạng lạm thu, ép buộc đóng góp, ép học thêm hoặc lợi dụng hoạt động giáo dục để thu tiền trái quy định.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đề nghị các sở giáo dục và đào tạo xây dựng kế hoạch thực hiện nhiệm vụ năm học 2026-2027 phù hợp với điều kiện địa phương; xác định rõ trách nhiệm, tiến độ và kết quả; tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, hỗ trợ cơ sở giáo dục, kịp thời tháo gỡ khó khăn hoặc báo cáo những vấn đề vượt thẩm quyền để được xem xét, giải quyết.