Kết quả kiểm tra đợt 2 tại 06 tỉnh, thành phố ven biển trọng điểm cho thấy nỗ lực vượt bậc của các địa phương trong việc minh bạch hóa hoạt động khai thác thủy sản. Với những con số ấn tượng về lắp đặt VMS và việc vận hành hiệu quả các hệ thống dữ liệu số, Việt Nam đang tiến những bước dài trên lộ trình gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban Châu Âu (EC).

Theo Báo cáo số 883/BC-BNNMT ngày 27/01/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đợt kiểm tra cao điểm tại các địa phương đã ghi nhận sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị. Những kết quả đạt được không chỉ nằm ở các con số thống kê mà còn thể hiện qua sự thay đổi căn bản trong tư duy quản lý nghề cá bền vững. 

Một trong những điểm sáng nổi bật nhất là việc hoàn thành lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS) trên đội tàu xa bờ. Tại các địa phương như Hưng Yên và Hải Phòng, tỷ lệ tàu cá lắp đặt thiết bị VMS đã đạt mức tuyệt đối 100%. Ngay cả tại Vĩnh Long, con số này cũng đạt tới 99,2%, thể hiện sự tuân thủ nghiêm túc của ngư dân đối với các quy định quốc tế.

Bên cạnh đó, công tác quản lý đội tàu đã đi vào nề nếp nhờ sự vận hành đồng bộ của Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase). Việc cập nhật thông tin tàu cá, cấp giấy phép khai thác và đăng kiểm được các địa phương thực hiện bài bản, giúp cơ quan quản lý nắm chắc thực trạng đội tàu từng giờ, từng ngày. 

Điểm đột phá trong đợt kiểm tra lần này chính là việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong truy xuất nguồn gốc thủy sản. Hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử (eCDT) đã được triển khai rộng rãi, giúp minh bạch hóa hành trình từ ngư trường đến bàn ăn.

Tại các cảng cá, việc ghi chép nhật ký khai thác và báo cáo sản phẩm đã có sự cải thiện rõ rệt. Dù vẫn còn những thách thức về hạ tầng, nhưng nỗ lực điều động lực lượng kiểm soát viên trực 24/7 tại các cảng để giám sát sản lượng bốc dỡ đã cho thấy quyết tâm cao độ trong việc ngăn chặn hải sản khai thác bất hợp pháp đi vào chuỗi cung ứng. 

Thành quả lớn nhất trong công tác chống khai thác IUU thời gian qua là việc ngăn chặn thành công tàu cá xâm phạm vùng biển nước ngoài. Báo cáo ghi nhận tại các tỉnh được kiểm tra như Hưng Yên, Hải Phòng và Vĩnh Long, từ năm 2024 đến nay không phát hiện vụ việc nào liên quan đến tàu cá vi phạm vùng biển quốc tế.

Đây là minh chứng rõ nét nhất cho thấy công tác tuyên truyền, vận động và răn đe đã phát huy tác dụng, góp phần bảo vệ hình ảnh và uy tín của thủy sản Việt Nam trên thị trường toàn cầu. 

Mặc dù vẫn còn những tồn tại cần khắc phục trong khâu xử lý hành chính đối với các trường hợp mất kết nối VMS, nhưng các địa phương đã thể hiện thái độ cầu thị và quyết liệt trong việc sửa đổi. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã yêu cầu các đơn vị liên quan phải hoàn tất báo cáo khắc phục trước ngày 10/02/2026 để tổng hợp trình Thủ tướng Chính phủ.

Với sự chỉ đạo sát sao từ Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU và sự nỗ lực tự thân của từng địa phương ven biển, mục tiêu gỡ bỏ "thẻ vàng" không còn là bài toán về con số, mà là hành trình khẳng định vị thế của một quốc gia có nghề cá có trách nhiệm, bền vững và hội nhập.

Xem Báo cáo số 883/BC-BNNMT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường tại đây!